TEHRAN, IRAN– Serikali ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran imetoa ufafanuzi rasmi kuhusiana na usimamizi wa njia za maji katika eneo la Ghuba, ikisema kuwa haina mpango wa kutoza “ushuru wa kupita” (tolls) kwa meli za kimataifa zinazotumia Mlango-bahari wa Hormuz.
Badala yake, Tehran imetangaza mpango wa kuanzisha mfumo wa malipo kwa ajili ya “huduma za baharini” na hatua za “uhifadhi wa mazingira” katika Ghuba ya Uajemi na Ghuba ya Oman.
Muktadha wa Sheria na HudumaKulingana na vyanzo vya habari nchini Iran, ikiwemo shirika la habari la serikali (IRNA), hatua hii inalenga kuimarisha usalama wa baharini na kutoa fidia kwa gharama ambazo Iran inaingia katika kulinda mfumo wa ikolojia wa bahari hiyo.
Chini ya Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Sheria ya Bahari (UNCLOS), mataifa hayawezi kutoza ushuru kwa meli zinazopita katika milango-bahari ya kimataifa kwa ajili ya usafiri wa transit, lakini yanaweza kutoza gharama kwa huduma maalum zinazotolewa.
Viongozi wa mamlaka ya bandari na baharini nchini Iran wamesisitiza kuwa:
1. Huduma za Kiufundi:Gharama hizo zitahusisha huduma za uongozi wa meli (pilotage), uokoaji, na usalama wa mawasiliano.
2. Ulinzi wa Mazingira:Kutokana na msongamano mkubwa wa meli za mafuta, Iran inadai kuwa na jukumu kubwa la kusafisha uchafuzi na kuzuia uharibifu wa mazingira, jambo ambalo sasa litagharamiwa na watumiaji wa njia hizo.
Mlango-bahari wa Hormuz ni moja kati ya njia muhimu zaidi za nishati duniani, ambapo takriban asilimia 20 ya mafuta yote yanayotumiwa duniani hupita hapo. Wachambuzi wa masuala ya kijiopolitika wanaona hatua hii kama mbinu ya Iran kuimarisha udhibiti wake katika eneo hilo huku ikifuata misingi ya kisheria ya kimataifa ili kuepuka migogoro ya moja kwa moja na mataifa ya magharibi na mashirika ya usafirishaji.
Hadi sasa, mataifa makubwa na mashirika ya usafirishaji wa baharini bado yanatathmini jinsi gharama hizi mpya zitakavyoathiri bei ya usafirishaji na usalama wa safari katika eneo hilo lenye mvutano wa kisiasa.