Mgogoro kati ya Marekani na Iran umeingia katika hatua yenye wasiwasi mkubwa, huku mashambulizi ya kijeshi yakiendelea kuongeza hofu ya vita vya muda mrefu ambavyo vinaweza kuathiri siasa za kimataifa, uchumi wa dunia na hasa mataifa yanayoendelea.
Katika uchambuzi uliochapishwa na The Guardian, hoja kuu inayojitokeza ni kwamba sera ya Rais Donald Trump dhidi ya Iran inaweza kuwa imeiweka Marekani kwenye mtego wa kijeshi ambao ni vigumu kutoka bila gharama kubwa. Badala ya kuleta matokeo ya haraka yaliyotangazwa na Washington, operesheni hizo zimeibua maswali kuhusu ufanisi wa matumizi ya nguvu kama njia ya kutatua migogoro ya kimataifa.
Wakosoaji wa mkakati huo wanasema malengo makubwa yaliyotajwa na Marekani na washirika wake, ikiwemo kudhibiti mpango wa nyuklia wa Iran, kudhoofisha ushawishi wake wa kikanda au kulazimisha mabadiliko ya kisiasa, yanaonekana kuwa magumu kufikiwa kupitia mashambulizi ya kijeshi pekee.
Moja ya maeneo muhimu yanayoathiriwa na mzozo huu ni Mlango wa Hormuz, njia ya kimkakati inayopitisha sehemu kubwa ya biashara ya nishati duniani. Kukosekana kwa utulivu katika eneo hilo kunaweza kuongeza gharama za mafuta, kuvuruga minyororo ya usambazaji na kuongeza shinikizo la kiuchumi kwa nchi nyingi za Afrika, Asia na Amerika Kusini ambazo tayari zinakabiliwa na changamoto za maendeleo.
Kwa mtazamo mpana, mgogoro wa Iran unaonyesha changamoto ya mfumo wa kimataifa ambapo matumizi ya nguvu za kijeshi mara nyingi huleta madhara makubwa kwa raia na uchumi wa nchi zisizo na nafasi kubwa katika maamuzi ya kimataifa. Historia ya migogoro ya Mashariki ya Kati inaonyesha kuwa ushindi wa kijeshi pekee mara chache huleta amani ya kudumu bila mchakato wa kisiasa.
Hatua inayofuata kwa jumuiya ya kimataifa itakuwa kutafuta njia ya diplomasia, kupunguza mvutano na kuhakikisha usalama wa raia pamoja na utulivu wa uchumi wa dunia. Kwa mataifa ya Global South, mgogoro huu ni ukumbusho wa umuhimu wa kujenga mifumo huru ya kiuchumi na kisiasa isiyoyumbishwa kirahisi na migogoro ya mataifa yenye nguvu.