HORMUZ — Takwimu za usafirishaji wa baharini zinaonyesha kuwa kiwango cha mafuta na meli zinazopita katika Mlango wa Hormuz bado kiko chini sana ya hali iliyokuwapo kabla ya vita, licha ya madai ya Marekani kuhusu mafanikio yake katika kuhakikisha meli zinapita katika njia hiyo muhimu.
Kwa mujibu wa takwimu za Kpler zilizoripotiwa na Reuters, Alhamisi ni meli nne pekee za bidhaa zilizorekodiwa kuvuka Hormuz, ikilinganishwa na wastani wa meli 15 kwa siku katika siku 10 zilizopita. Kabla ya vita, takriban meli 125 za kibiashara kwa siku zilikuwa zikipita katika njia hiyo. Takwimu hizi hazijumuishi meli zinazopita zikiwa zimezima mifumo yao ya AIS.
Kwa upande wa mafuta, takwimu zinazofuatiliwa zinaonyesha kuwa tangu vita vilipoanza, kiwango cha mafuta yanayosafirishwa kupitia Hormuz kimekuwa kwa kiasi kikubwa kati ya mapipa milioni 4 hadi milioni 6 kwa siku, isipokuwa kipindi kifupi cha makubaliano ya muda kati ya Marekani na Iran. Kabla ya vita, karibu mapipa milioni 20 kwa siku yalikuwa yakipitia Hormuz.
Tofauti hiyo inaibua maswali kuhusu madai ya Rais Donald Trump kwamba Marekani imefanikiwa kurejesha usafirishaji mkubwa kupitia Hormuz. Juni, Trump alidai operesheni ya siri ya Marekani ilikuwa imesaidia kusafirisha mapipa milioni 100 ya mafuta na kuwezesha zaidi ya meli 200 za kibiashara kupita katika njia hiyo. Hata hivyo, Waziri wa Nishati wa Marekani Chris Wright alisema wakati huo hakuwa na taarifa kuhusu Marekani kusafirisha mamilioni hayo ya mapipa, ingawa alithibitisha jeshi lilisaidia baadhi ya mafuta kuvuka.
Kampuni tofauti za ufuatiliaji wa meli pia zilitoa hesabu zilizotofautiana kuhusu idadi ya meli zilizofanikiwa kutoka Ghuba. Hata makadirio ya juu zaidi yaliyotolewa wakati huo hayakuonyesha kiwango cha shughuli kinacholingana kwa urahisi na madai ya Trump kuhusu mapipa milioni 100.
Muktadha na Athari
Takwimu za sasa hazimaanishi kwamba hakuna mafuta yanayopita Hormuz. Badala yake, zinaonyesha kuwa usafirishaji unaendelea kwa kiwango kilichopungua sana, huku baadhi ya meli zikizima mifumo ya ufuatiliaji na nyingine zikipita chini ya mipango maalumu ya usalama au ruhusa.
Hivyo, mjadala si kama Hormuz imefungwa kabisa, bali nani anadhibiti upitaji, kiasi gani cha mafuta kinavuka na iwapo kiwango hicho kinaunga mkono madai ya Washington kuhusu mafanikio yake katika njia hiyo ya kimkakati.