NEW YORK — Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, António Guterres, ametumia hotuba yake ya mwisho mbele ya Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa akiwa madarakani kutoa wito kwa viongozi wa dunia kukomesha migogoro, kurekebisha taasisi za kimataifa na kuweka mfumo madhubuti wa kusimamia hatari zinazotokana na akili bandia (AI).
Guterres ametoa hotuba hiyo Jumanne, Septemba 22, wakati wa ufunguzi wa mjadala mkuu wa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York. Muhula wake wa pili na wa mwisho kama Katibu Mkuu unamalizika Desemba 31, 2026.
Katika hotuba hiyo, Guterres ameonya kuhusu kuongezeka kwa migawanyiko ya kijiografia na kisiasa duniani, huku vita na migogoro ikiendelea katika maeneo mbalimbali. Amesisitiza umuhimu wa diplomasia na ushirikiano wa kimataifa badala ya matumizi ya nguvu katika kutatua migogoro.
Gaza na suluhisho la mataifa mawili
Kuhusu Israel na Palestina, Guterres amerudia msimamo wake wa kutaka suluhisho la mataifa mawili, akisisitiza haja ya kuwa na Israel na Palestina zinazoishi pamoja kwa amani na usalama.
Kauli hiyo imekuja wakati suala la Palestina likitarajiwa kuwa moja ya mada kubwa katika mkutano wa mwaka huu wa UNGA, sambamba na migogoro mingine ya Mashariki ya Kati.
AI yahitaji usimamizi wa kimataifa
Guterres pia ameweka mkazo mkubwa katika maendeleo ya akili bandia. Ametaka kuwepo mfumo wa kimataifa wa kusimamia hatari zinazoweza kutokana na teknolojia hiyo, ukiungwa mkono na uangalizi huru na unaoaminika.
Kwa mtazamo wake, kasi ya maendeleo ya teknolojia inalazimisha mataifa kujenga mifumo ya ushirikiano ambayo inaweza kukabiliana na hatari zake bila kuzuia manufaa yanayoweza kupatikana.
Mabadiliko ya tabianchi
Katibu Mkuu huyo pia amezitaka nchi kuongeza hatua dhidi ya mabadiliko ya tabianchi na amesisitiza kanuni kwamba wanaochafua mazingira wanapaswa kubeba gharama za athari wanazosababisha.
Ameunganisha changamoto za tabianchi, teknolojia, vita na migawanyiko ya kisiasa na hoja pana zaidi: kwamba taasisi zilizoundwa katika mazingira ya dunia ya miongo kadhaa iliyopita zinahitaji kubadilishwa ili ziweze kukabiliana na hali ya sasa.
Mwisho wa miaka 10 katika uongozi wa UN
Hotuba hiyo imekuwa na uzito wa pekee kwa kuwa ndiyo hotuba yake ya mwisho katika mjadala mkuu wa Baraza Kuu akiwa Katibu Mkuu.
Guterres alianza kuiongoza UN Januari 2017 na, baada ya mihula miwili, ataondoka madarakani mwishoni mwa mwaka huu.
Akiwa anakaribia mwisho wa miaka yake 10 katika nafasi hiyo, ujumbe wake kwa viongozi waliokusanyika New York umejikita katika hoja moja kuu: dunia inaweza kuwa inabadilika kwa kasi, lakini changamoto zake haziwezi kutatuliwa na nchi zikifanya kazi kila moja peke yake.
Chanzo: Umoja wa Mataifa, Reuters