Uswisi inafikiria kupunguza idadi ya ndege za kivita aina ya F-35A ilizopanga kununua kutoka Marekani, baada ya uchunguzi wa bunge kuibua maswali kuhusu makubaliano ya bei ya ununuzi wa ndege hizo.
Kwa mujibu wa Clash Report, serikali ya Uswisi ilikuwa imepanga kununua ndege 36 za F-35A, lakini sasa inaangalia uwezekano wa kupunguza idadi hiyo hadi takribani 30. Hatua hiyo inahusishwa na ongezeko la gharama za mradi na kutokuwepo kwa makubaliano ya bei ya mwisho yaliyokuwa yakieleweka awali.
Uchunguzi wa kamati ya bunge la Uswisi ulieleza kuwa hakukuwa na makubaliano ya lazima ya bei isiyobadilika kati ya serikali ya Uswisi na Marekani kama ilivyokuwa imeelezwa katika mjadala wa awali wa mradi huo.
Kwa mujibu wa ripoti hiyo, kununua ndege zote 36 kunaweza kuhitaji takribani faranga za Uswisi bilioni 1.1 zaidi ya fedha zilizokuwa zimepangwa. Hali hiyo imeongeza shinikizo kwa serikali kueleza namna itakavyodhibiti gharama za mradi.
Serikali ya Uswisi ilikubali mapendekezo sita kati ya saba yaliyotolewa na kamati ya udhibiti ya Baraza la Kitaifa, huku pendekezo moja likikubaliwa kwa sehemu. Uchunguzi huo pia ulilenga kurejesha imani ya wananchi katika namna ununuzi wa ndege hizo ulivyoendeshwa.
Hata hivyo, serikali haikuwa imetangaza rasmi idadi ya mwisho ya ndege itakazonunua. Kwa hiyo, uwezekano wa kupunguza idadi hadi 30 bado ni mpango unaojadiliwa, si uamuzi wa mwisho.
Mjadala huo unaonyesha changamoto zinazoweza kujitokeza katika ununuzi wa silaha za gharama kubwa, hasa pale makadirio ya awali ya gharama yanapobadilika na kuathiri bajeti ya taifa.
Chanzo: Clash Report; Bunge la Uswisi; serikali ya Uswisi.