MAURITIUS — Makubaliano kati ya Uingereza na Mauritius kuhusu kurejesha mamlaka ya Visiwa vya Chagos kwa Mauritius bado hayajaanza kutekelezwa, hali inayoongeza wasiwasi miongoni mwa Chagossians waliofukuzwa katika visiwa hivyo miongo kadhaa iliyopita.
Makubaliano hayo yalisainiwa Mei 2025 na yanatoa nafasi ya kurejeshwa kwa mamlaka ya visiwa kwa Mauritius pamoja na uwezekano wa Chagossians kurejea katika baadhi ya visiwa. Hata hivyo, Diego Garcia, ambako kuna kituo muhimu cha kijeshi cha Uingereza na Marekani, kitaendelea kutumiwa kama kituo cha kijeshi chini ya mpango huo.
Kwa mujibu wa Al Jazeera, makubaliano hayo bado hayajaanza kutumika huku mazungumzo mapya yakiendelea. Baadhi ya Chagossians wazee wanaeleza hofu kwamba ucheleweshaji zaidi unaweza kuwanyima nafasi ya kurejea katika ardhi yao wakati wa maisha yao.
Uingereza iliitenga Chagos na Mauritius mwaka 1965, miaka mitatu kabla Mauritius kupata uhuru. Kati ya 1968 na 1973, takribani Chagossians 1,400 hadi 1,700 waliondolewa katika visiwa hivyo, wengi wakihamishiwa Mauritius na Seychelles.
Mwaka 2019, Mahakama ya Kimataifa ya Haki ilitoa maoni ya ushauri ikisema mchakato wa kuiondoa Mauritius kutoka ukoloni haukukamilishwa kisheria wakati Chagos ilipotenganishwa nayo.
Suala la Diego Garcia limeendelea kuwa sehemu nyeti ya makubaliano kutokana na umuhimu wa kituo hicho katika shughuli za kijeshi za Marekani na Uingereza katika Bahari ya Hindi na maeneo ya jirani.
Chanzo: Al Jazeera; kumbukumbu za Mahakama ya Kimataifa ya Haki.