NEW YORK — Rais wa Marekani Donald Trump ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) kutetea vita vya Marekani dhidi ya Iran, huku akitoa onyo kali kwa Tehran na kutaka mataifa mengine kuongeza shinikizo la kiuchumi ili kuisukuma Iran kwenye makubaliano.
Akizungumza mbele ya viongozi wa dunia mjini New York Jumanne, Septemba 22, Trump amesema hatua za kijeshi za Marekani na Israel dhidi ya Iran zilikuwa muhimu kwa kile alichokitaja kuwa kuzuia Tehran kupata silaha za nyuklia.
Iran imekuwa ikikanusha kwamba mpango wake wa nyuklia unalenga kutengeneza silaha.
Trump atoa onyo kali kwa Iran
Sehemu kubwa ya hotuba ya Trump ilihusu vita vinavyoendelea kati ya Marekani na Iran.
Trump amesema Marekani ina uwezo wa kuongeza kwa kiasi kikubwa mashambulizi dhidi ya Iran iwapo makubaliano ya kumaliza vita hayatapatikana. Pia amezitaka nchi nyingine kuitenga Tehran kiuchumi ili kuongeza shinikizo la kurejea kwenye mazungumzo.
Kauli hizo zimekuja wakati kukiwa pia na ishara za uwezekano wa kurejea kwa diplomasia. Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Marco Rubio amesema Washington iko tayari kufanya mazungumzo na Iran wakati wa UNGA, ingawa hadi Jumanne hakuna mkutano uliokuwa umepangwa rasmi.
Wajumbe wa Iran waondoka ukumbini
Wakati Trump akizungumza, sehemu kubwa ya ujumbe wa Iran iliondoka katika ukumbi wa Baraza Kuu, kwa mujibu wa Associated Press.
Trump aliishutumu Tehran kwa kuchelewesha mazungumzo kuhusu mpango wake wa nyuklia na akatetea uamuzi wake wa kuanzisha operesheni za kijeshi dhidi ya Iran.
Mvutano huo umeifanya UNGA ya mwaka huu kuwa jukwaa muhimu la kufuatilia iwapo lugha kali ya pande hizo mbili inaweza hatimaye kutoa nafasi kwa mazungumzo.
Vita vya Ukraine
Trump pia amezungumzia vita kati ya Urusi na Ukraine na kueleza kutoridhishwa kwake na kuendelea kwa mashambulizi dhidi ya miundombinu ya nishati licha ya juhudi za Washington kusukuma makubaliano ya kupunguza mashambulizi hayo.
Rais wa Ukraine Volodymyr Zelenskyy yuko New York na anatarajiwa kufanya mazungumzo na Trump huku Kyiv ikiendelea kutafuta msaada zaidi wa kijeshi na kidiplomasia.
Marekani na mfumo wa kimataifa
Hotuba hiyo pia imeendeleza msisitizo wa Trump kuhusu mamlaka ya taifa na kuweka maslahi ya Marekani mbele katika mahusiano ya kimataifa.
Ujumbe huo unakuja wakati Umoja wa Mataifa wenyewe ukikabiliwa na mjadala kuhusu nafasi yake katika dunia yenye migogoro mingi, matatizo ya kifedha na ushindani unaoongezeka kati ya mataifa makubwa.
Kwa upande mwingine, Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António Guterres ametumia hotuba yake ya mwisho ya UNGA akiwa madarakani kutetea ushirikiano wa kimataifa na kuonya dhidi ya kuendelea kudhoofika kwa mfumo wa kimataifa.
Tofauti hizo zimeweka wazi moja ya mijadala mikubwa ya UNGA 2026: je, mataifa yataendelea kutafuta suluhisho kupitia taasisi za kimataifa, au siasa za nguvu na maslahi ya kitaifa zitazidi kutawala mahusiano ya dunia?
Chanzo: Reuters, Associated Press