Rais wa Marekani Donald Trump ameikosoa Kamati ya Nobel ya Norway baada ya Tuzo ya Amani ya Nobel ya mwaka 2026 kutolewa kwa mwanasheria na mwanaharakati wa haki za binadamu wa Afrika Kusini, Navi Pillay, huku akidai kuwa rekodi yake mwenyewe katika kusuluhisha migogoro ya kimataifa ilistahili kutambuliwa.
Katika ujumbe aliouchapisha baada ya kutangazwa kwa mshindi, Trump alisema Pillay ni mtu ambaye hakumfahamu na akahoji mchango wake katika kusitisha vita. Alidai kuwa yeye amesaidia kumaliza au kupunguza migogoro minane duniani na kwamba kwa mantiki hiyo angeweza kustahili zaidi ya Tuzo moja ya Amani ya Nobel.
Trump aliorodhesha migogoro kati ya Cambodia na Thailand, Kosovo na Serbia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo na Rwanda, Pakistan na India, Israel na Iran, Misri na Ethiopia, Armenia na Azerbaijan, pamoja na Israel na Hamas, akisema utawala wake ulitoa mchango katika kupunguza au kusitisha mapigano hayo. Hayo ni madai ya Trump kuhusu nafasi yake katika migogoro hiyo.
Aidha, Trump alidai kuwa utawala wake uliizuia Iran kupata silaha ya nyuklia na kwamba hatua hiyo ilisaidia kuzuia mgogoro mkubwa zaidi Mashariki ya Kati. Pia alirejea jitihada za kuwaachia huru mateka, vita vya Russia na Ukraine, pamoja na masuala ya Venezuela, NATO na usalama wa kimataifa kama sehemu ya hoja yake kwamba alistahili tuzo hiyo.
Trump alionyesha kutoridhishwa zaidi na uamuzi wa Kamati ya Nobel, akisema Norway imebaki na kile alichokiita doa lisilofutika kwa kutomtunuku tuzo hiyo. Pia aliishutumu Kamati ya Nobel kuwa inaongozwa na watu wenye misimamo ya kisiasa inayompinga.
Navi Pillay, mwenye umri wa miaka 85, alitangazwa kuwa mshindi wa Tuzo ya Amani ya Nobel 2026 kwa mchango wake katika kukuza amani na sheria za kimataifa. Kamati ya Nobel imesifu kazi yake ya muda mrefu katika haki za binadamu, uwajibikaji kwa uhalifu wa kivita, uhalifu dhidi ya ubinadamu na mauaji ya kimbari.
Pillay aliwahi kuwa Kamishna Mkuu wa Umoja wa Mataifa wa Haki za Binadamu, jaji katika Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu na Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu ya Rwanda. Pia aliwahi kuongoza tume ya Umoja wa Mataifa iliyochunguza hali katika maeneo ya Palestina yanayokaliwa kwa mabavu na Israel.
Kauli ya Trump imeendeleza mjadala wa muda mrefu kuhusu madai yake kwamba jitihada zake za kidiplomasia na kijeshi zinastahili kutambuliwa kwa Tuzo ya Amani ya Nobel, huku Kamati ya Nobel ikisisitiza kuwa Pillay alichaguliwa kutokana na mchango wake wa muda mrefu katika kuimarisha sheria za kimataifa na uwajibikaji.
Vyanzo: Norwegian Nobel Committee, Reuters, Umoja wa Mataifa
Maoni