NEW YORK — Rais wa Ghana, John Dramani Mahama, ametaka mabadiliko ya mfumo wa uchumi wa dunia ili nchi za Afrika zipate manufaa makubwa zaidi kutokana na rasilimali zake, badala ya kuendelea kuuza malighafi na kuagiza bidhaa zilizoongezwa thamani nje ya bara hilo.
Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Mahama amesema mfumo wa sasa wa biashara na fedha unaendelea kuziweka nchi zinazoendelea katika mazingira magumu ya madeni, gharama kubwa za mikopo na utegemezi wa misaada.
Afrika yataka ushirikiano wenye usawa
Mahama amesema Afrika inahitaji ushirikiano wa kiuchumi unaozingatia heshima na maslahi ya pande zote, pamoja na upatikanaji wa mikopo yenye masharti nafuu.
Ameeleza kuwa gharama kubwa za kukopa huzilazimisha serikali kuchagua kati ya kulipa madeni na kuwekeza katika afya, elimu, miundombinu na ajira.
Kwa mujibu wake, ongezeko la mahitaji ya madini muhimu kwa teknolojia na nishati safi linapaswa kuwa fursa kwa Afrika kuanzisha viwanda, kuongeza thamani ya bidhaa na kutengeneza ajira ndani ya bara.
Haki kwa historia ya utumwa
Rais huyo pia amerejea suala la haki kwa waathirika wa biashara ya watumwa iliyovuka Bahari ya Atlantiki na athari zake kwa watu wenye asili ya Afrika.
Amesema azimio la Baraza Kuu lililoungwa mkono na nchi 123 mwezi Machi lilikuwa hatua ya kutambua ukubwa wa uhalifu huo wa kihistoria, lakini akasisitiza kuwa utambuzi pekee hautoshi.
Mahama ametaka mazungumzo kuhusu haki ya fidia ya kihistoria yaambatane na kurejeshwa kwa mali za kitamaduni na marekebisho ya mifumo ya kiuchumi inayochangia ukosefu wa usawa.
Mageuzi ya Baraza la Usalama
Akizungumzia Umoja wa Mataifa, Mahama amekosoa kutokuwapo kwa kiti cha kudumu cha Afrika katika Baraza la Usalama, licha ya bara hilo kuwa na idadi kubwa ya watu na nchi wanachama.
Ametaka mfumo wa maamuzi ya kimataifa uakisi mazingira ya sasa badala ya kuendelea kutegemea muundo ulioanzishwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia.
Ghana yajieleza kuhusu mageuzi ya ndani
Mahama ametaja mpango wa Resetting Ghana Agenda, akisema serikali yake inalenga kuimarisha nidhamu ya matumizi ya fedha, viwanda, ajira na huduma za afya.
Amesema ukuaji wa uchumi unapaswa kuonekana katika maisha ya wananchi, si katika takwimu za jumla pekee. Pia ametetea ufadhili wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kupitia ruzuku badala ya mikopo inayoongeza mzigo wa madeni.
Hotuba yake imeunganisha madai ya haki ya kihistoria na ajenda ya sasa ya maendeleo: Afrika kuwa na nafasi katika maamuzi ya kimataifa na kupata manufaa makubwa zaidi kutokana na utajiri wake.
Chanzo: Hotuba ya Rais Mahama katika UNGA81; Ghana News Agency; Idara ya Habari ya Serikali ya Ghana.