Profesa Phoebe Nyawade Okowa wa Kenya amechaguliwa kuwa jaji wa Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ) kwa muhula kamili wa miaka tisa, utakaoanza Februari 6, 2027 na kumalizika mwaka 2036.
Uchaguzi uliofanyika Novemba 3, 2026 katika Umoja wa Mataifa mjini New York unamruhusu kuendelea kuhudumu katika mahakama hiyo yenye makao yake The Hague, Uholanzi. Kwa mujibu wa taarifa zilizoripotiwa, alipata kura 183 katika Baraza Kuu na kura 13 katika Baraza la Usalama.
Kutoka Kericho hadi Oxford
Phoebe Nyawade Okowa alizaliwa mwaka 1965 katika eneo la Kericho nchini Kenya. Alihitimu shahada ya sheria katika Chuo Kikuu cha Nairobi mwaka 1987 akiwa na daraja la kwanza, kabla ya kuendelea na masomo katika Chuo Kikuu cha Oxford nchini Uingereza.
Alipata shahada ya Bachelor of Civil Law mwaka 1990 na shahada ya uzamivu katika sheria za kimataifa mwaka 1994. Utafiti wake wa uzamivu ulisimamiwa na mwanazuoni wa sheria za kimataifa Ian Brownlie.
Taaluma ya sheria na ualimu
Okowa alikubaliwa kuwa wakili nchini Kenya mwaka 1990. Amefundisha sheria katika Chuo Kikuu cha Bristol na Queen Mary University of London, ambako amehudumu kama profesa wa sheria za kimataifa.
Amejikita katika sheria zinazohusu wajibu wa mataifa, migogoro ya kimataifa na ulinzi wa mazingira. Miongoni mwa maandishi yake ni kitabu kuhusu wajibu wa mataifa kwa uchafuzi wa hewa unaovuka mipaka.
Hatua muhimu katika taasisi za kimataifa
Mwaka 2021, Okowa alichaguliwa kuwa mwanamke wa kwanza kutoka Afrika katika Tume ya Sheria za Kimataifa ya Umoja wa Mataifa. Pia amehusishwa na kazi za Mahakama ya Kudumu ya Usuluhishi.
Novemba 2025, alichaguliwa kuwa jaji wa ICJ kujaza nafasi iliyoachwa wazi na Jaji Abdulqawi Ahmed Yusuf wa Somalia. Muhula huo wa awali ulikuwa unamalizika Februari 2027.
Muhula mpya hadi 2036
Katika uchaguzi wa Novemba 2026, Okowa alipata muhula mpya wa miaka tisa. Uchaguzi wake unaifanya Kenya kuendelea kuwa na raia wake katika mahakama kuu ya Umoja wa Mataifa inayosikiliza migogoro ya kisheria kati ya mataifa.
Ingawa majaji wa ICJ hutoka katika nchi mbalimbali, hawawakilishi serikali zao. Wanatakiwa kufanya maamuzi kwa uhuru kwa kuzingatia sheria za kimataifa.
Safari ya Okowa kutoka Kenya hadi nafasi hiyo ni sehemu ya historia ya ushiriki wa wataalamu wa sheria wa Afrika katika taasisi za kimataifa.
Maoni